Welkom

Heilige Filippus Neri

Wie

Waar

Nieuws

Gebed Wonder

Contact
 


Het volgende artikel verscheen in Katholiek Nieuwsblad, november 2010

‘De liefde is de enige regel’

Geïnspireerd door Filippus Neri en John Henry Newman stichtten twee Tilburgse priesters een oratorium. Als ‘familie van priesters’ willen ze bijdragen aan de nieuwe evangelisatie.

:: peter doorakkers ::
Priesters die samen bidden, samen leven, samen hun geloof verdiepen… het klinkt als een klooster, maar het is het niet. Wat het wel is? Een oratorium. Wie de laatste tijd het katholieke nieuws gevolgd heeft, is de term allicht meer tegengekomen. Paus Benedictus XVI verklaarde tijdens zijn reis naar Groot-Brittannië de wellicht bekendste oratoriaan ooit zalig. John Henry Newman leefde en bad jaren in het oratorium van Birmingham. Pastoor-deken Jeroen Miltenburg en kapelaan Karel Loodts treden in zijn voetsporen. In de pastorie van de binnenstadparochie ’t Heike vormen zij sinds 17 juni 2009 een officieel erkend ‘oratorium in oprichting’.

Newman als weg
Voor Miltenburg was Newman “de weg naar het oratorium”, vertelt hij . Toen hij als jonge priester over de kardinaal begon te lezen, “trof zijn visie mij: geen grote systemen, maar aandacht voor de persoon. Newman denkt niet meteen in een regel, voor hem zijn de persoon en de persoonlijke overgave belangrijk. Niet als individu, maar in een familiesfeer. God heeft ons niet alleen als individu geschapen, maar ook als broeders en zusters van elkaar”.
Het woord ‘familie’ omschrijft misschien het beste wat een oratorium wil zijn: een gemeenschap van priesters die hun leven delen, als broeders van elkaar en in een gemeenschappelijke spiritualiteit. Dat heeft meerwaarde, vindt Miltenburg, want “je stimuleert elkaar in heiligheid, luistert naar elkaar en hebt uitwisseling”. Een priester die oratoriaan wil worden, moet dus “gevoel voor gemeenschapsleven hebben en heilig willen worden. In je eentje ben je gemakkelijk heilig, het is gezonder om met meer te zijn”. Tegelijkertijd moet een oratoriaan – hoe tegenstrijdig het ook klinkt – ook alleen kunnen zijn: “Iemand die dat niet kan, moet hier niet komen. Want de reden dat hij niet alleen kan zijn, is bijna altijd de reden dat hij ook niet in een gemeenschap past.”
 
‘Liefde als enige regel’
Het ‘familieleven’ in een oratorium is dus meer dan het delen van een huis en faciliteiten. Toch bestaat er geen regel die doen en laten van de leden voor een groot deel vastlegt, zoals bij kloosterordes het geval is. “Je gaat niet naar een oratorium toe om onder een regel te leven. Je gaat er vrij binnen en kunt er vrij weer uitstappen”, zegt Jeroen Miltenburg.
“De liefde is de enige regel”, merkt Karel Loodts op. De Vlaamse kapelaan koesterde het verlangen naar een gemeenschapsleven met andere priesters al sinds 1997, “toen ik Filippus Neri en het oratorium leerde kennen”. Met de heilige Filippus Neri is de tweede grote oratoriaan genoemd. Of eigenlijk de eerste, want de Italiaan wordt gezien als de grondlegger van de beweging van de oratorianen. Hij leefde in de verwarrende tijd van de Reformatie en stond mee aan de wieg van het katholieke antwoord daarop, de Contrareformatie. Aanvankelijk was hij kluizenaar, maar later sloot hij zich aan bij een groep priesters en broeders. Daaruit groeide langzaam maar zeker het eerste oratorium.

Nieuwe evangelisatie
Anno 2010 vraagt de tijdsgeest opnieuw om een katholiek antwoord – de ‘nieuwe evangelisatie’ waar paus Johannes Paulus II veel nadruk op legde. Daarin kunnen oratoria een rol spelen, denken de Tilburgse priesters, omdat zij veelal in steden gevestigd zijn. Loodts: “Het vroege christendom begon in steden, ik denk dat de nieuwe evangelisatie ook zoiets zal worden. In dorpen zijn er jongeren die niet naar de kerk gaan, ‘want wat denken de mensen wel?’. Hier hebben we jonge mensen en jonge gezinnen die complexloos zijn en zich niets aantrekken van wat de buren zeggen.”
“Bovendien”, zegt Miltenburg, “spreekt Filippus Neri over schoonheid en cultuur als een weg naar God toe. Dat vind je gemakkelijker in een stad. Vroeger trok men de wereld uit om alleen met God te kunnen zijn. Maar als je via schoonheid en cultuur God kunt ontmoeten, is het logisch juist in de wereld te zijn, daar zout der aarde te zijn en die schoonheid te benutten om mensen bij God te brengen. Een oratorium draait niet om het oprichten van grote dingen, maar om mensen tot een persoonlijke band met Christus te brengen.”
 
Band met Christus
Filippus Neri deed het de priesters voor: hij bracht de mensen niet bij God door donderpreken of een vermanende wijsvinger, maar door met hen op weg te gaan en vragen te stellen. Loodts: “Neri was heel duidelijk maar kon met iedereen praten en had met niemand ruzie. Hij bleef vragen: ‘Wat ga je doen? En daarna?’ Dat brengt je vanzelf bij de laatste vragen en dan vroeg hij ook wel eens: ‘En wanneer ga je beginnen goed te doen?’ Ik denk dat dat de manier is om nu te evangeliseren.”
In die evangelisatie staat de persoonlijke band met Christus centraal. In een tijd waarin het geloof geen vanzelfsprekendheid meer is en de volkskerk verdampt, “blijft een christen christen door zijn persoonlijke band met Christus”, zegt Miltenburg. Want, stelt Loodts, “er is zo veel afleiding in de wereld. Naar de kerk gaan zou voor veel mensen wel eens het saaiste moment van de week kunnen zijn. Maar als je weet dat je daar Christus ontmoet, de levende God, de Heer van hemel en aarde, dan gá je. Dan is elk woord dat daar gesproken wordt belangrijk”.
 
Stille aanbidding
Juist het oratorium biedt volgens de twee priesters mensen de kans het persoonlijk gebed te ontdekken, Christus te leren kennen en een relatie met Hem op te bouwen. Het staat dan ook open voor parochianen die willen deelnemen aan het gezamenlijke morgen-, middag- en avondgebed. “Het is nadrukkelijk de bedoeling dat er een groep is die meedoet”, zegt Miltenburg. “Een ***little oratory***, zoals dat in anderelanden heet.”
Een ander middel om Christus te leren kennen is de geleide aanbidding die eenmaal per week plaatsvindt in de Sint-Jozefkerk, na de avondmis van zes uur. Deze wordt geleid door twee zusters van de beweging Pro Sanctitate (zie pagina 14). “Ik verwacht daar heel veel van”, merkt Loodts op. “Met stilte, persoonlijk gebed gericht tot de Heer die daar aanwezig is in het Sacrament en mooie muziek kunnen jonge mensen hopelijk iets van Hem gewaarworden. Dan maken we iets zichtbaar van wat de toekomst is.”
 
***Info: (013) 542 39 14, www.oratoriumtilburg.nl.***

Deze website is aangeboden door: sitetotaal